Skip to content

Het risico van imitatie: overtollige popmuziek

In het boek ‘Retromania‘ van Simon Reynolds wordt ons verlangen naar alles wat (in popmuziek) retro of vintage is uitvoerig geanalyseerd. Met name de jaren 60 en 70 lijken een onuitputtelijke bron van inspiratie. Onze hang naar het verleden wordt, nu de top2000 op de radio is, weer pijnlijk duidelijk. Het vervelende van deze retromania, als bands zich er aan vergrijpen, is dat de urgentie en inhoud van de muziek die ze imiteren niet geschikt lijken om mee te nemen, waardoor veel bands vervallen in louter entertainment en verering van hun voorbeelden. Niet in de laatste plaats om het aanwezige publiek een gevoel van herkenning en nostalgie te geven.

In Retromania ziet Reynolds hierin een T-splitsing. Eenmaal op weg fixeren bands zich op het imiteren van een stijl die zich daarvoor beperkte in tijd en ruimte, bijvoorbeeld 90’s grunge in Seattle. Om authentiek te zijn binnen deze imitatie moet de aanbidder aan de geldende codes van de stijl voldoen; een insider worden. Deze codes brengen de aanbidder onherroepelijk op een T-splitsing:

-Aan de ene kant kan hij er voor kiezen een natuurgetrouwe weergave van het origineel na te streven. Daarbij loopt hij het risico hol te zijn, hij voegt immers niets nieuws toe. Het origineel beperkte zich tot tijd en ruimte en de aanbidder wordt in zijn poging een correcte, authentieke uitdrager van de stijl overtollig en overbodig.

-Aan de andere kant kan de aanbidder er voor kiezen om de geldende codes van de stijl te verlaten. Daarmee riskeert hij dat hij de stijl verbastert.

In Nederland lijkt het, als je naar de programmering van sommige poppodia kijkt, vooral erg populair om als band een soort stijl-jukebox te worden. De band geeft als het ware een soort dwarsdoorsnede van herkenbare elementen van stijlen en genres en ontleent zijn eigenheid aan het kiezen van deze elementen. Bands worden curatoren en verzamelaars van stijlkenmerken.

Volgens mij begint elke band of muzikant met het kopiëren van zijn grote voorbeelden. Daarna zou elke volwassen muzikant zich er op moeten richten om met name de betekenis en inhoud van zijn voorbeelden te leren toepassen op zijn eigen werk, niet louter de vorm, want daarmee riskeert de Nederlandse popmuzikant overtolligheid.